Tháo nút thắt vay vốn ưu đãi mua nhà ở xã hội

Dự án nhà ở xã hội Eco Garden đáp ứng nhu cầu nhà ở của người dân

Điều kiện vay vốn chưa thống nhất

Thực hiện Nghị quyết số 33/NQ-CP ngày 11/3/2023 của Chính phủ về một số giải pháp tháo gỡ và thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển an toàn, lành mạnh, bền vững, Ngân hàng Nhà nước phối hợp Bộ Xây dựng triển khai chương trình tín dụng 120.000 tỷ đồng (hiện nay là gói 145.000 tỷ đồng) dành cho chủ đầu tư và người mua nhà tại các dự án NOXH, nhà ở công nhân và cải tạo chung cư cũ.

Để tiếp cận, dự án phải đáp ứng tiêu chí liên quan đến danh mục dự án được UBND thành phố công bố. Do nguồn vốn ưu đãi này là nguồn vốn tự huy động của các ngân hàng thương mại, hoàn toàn không sử dụng vốn ngân sách nên khách hàng phải đáp ứng các tiêu chuẩn cho vay của ngân hàng, thời gian ưu đãi lãi suất cũng giới hạn trong 5 năm đầu. Theo Ngân hàng Nhà nước khu vực 9, tính đến cuối tháng 5/2026, thành phố Huế chưa có dự án, khách hàng tiếp cận với nguồn vốn này.

Cùng với chương trình tín dụng 145.000 tỷ đồng, chương trình vay vốn NOXH của Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) triển khai từ năm 2018 thu hút sự quan tâm với lãi suất hiện nay 5,4%/năm, thời gian vay kéo dài đến 25 năm. Dù vậy, từ trước tới nay phần lớn khách hàng tiếp cận nguồn vốn này chủ yếu để xây dựng mới hoặc cải tạo, sửa chữa nhà ở, các đối tượng vay vốn để mua, thuê mua NOXH vẫn khó tiếp cận vốn vay.

Theo lý giải của ông Nguyễn Hoàng Anh Tuấn, Phó Giám đốc NHCSXH thành phố Huế, do việc áp dụng tiêu chí liên quan đến danh mục dự án được công bố, dẫn đến quá trình xác định điều kiện vay vốn chưa thống nhất. Quá trình thương thảo hợp đồng ba bên giữa NHCSXH thành phố Huế, chủ đầu tư và khách hàng cần điều chỉnh cơ chế hoàn trả tiền giải ngân trong trường hợp hợp đồng mua bán NOXH không tiếp tục thực hiện. Thủ tục công chứng và thế chấp tài sản hình thành trong tương lai đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa ngân hàng, chủ đầu tư và các tổ chức hành nghề công chứng để vừa bảo đảm đúng quy định pháp luật, vừa tạo thuận lợi cho người dân.

Trước thực tế đó, UBND thành phố Huế đã chỉ đạo các đơn vị liên quan rà soát, tháo gỡ khó khăn. Ngân hàng Nhà nước khu vực 9 phối hợp với Sở Xây dựng làm việc với các ngân hàng và doanh nghiệp là chủ đầu tư các dự án NOXH để xử lý các vướng mắc phát sinh.

Điều chỉnh hợp đồng ba bên

Phó Giám đốc NHCSXH thành phố Nguyễn Hoàng Anh Tuấn thông tin, ngân hàng đã trực tiếp làm việc với chủ đầu tư để rà soát, thống nhất các nội dung cần điều chỉnh trong hợp đồng ba bên. Chi nhánh chủ động phối hợp với đơn vị công chứng hướng dẫn, hoàn thiện quy trình công chứng hợp đồng thế chấp theo đúng quy định của pháp luật hiện hành. Đối với những nội dung vượt thẩm quyền, chi nhánh báo cáo Tổng Giám đốc NHCSXH xin ý kiến chỉ đạo, tháo gỡ.

Riêng với các dự án chủ đầu tư đang thế chấp tại tổ chức tín dụng khác, chi nhánh phối hợp với các sở, ngành liên quan yêu cầu thực hiện giải chấp từng căn hộ hoặc có văn bản cam kết đồng ý cho bán từ phía ngân hàng nhận thế chấp. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người vay vốn.

Ông Ngô Văn Hòa, giáo viên Trường Tiểu học Trường An, một trong 3 khách hàng đầu tiên tiếp cận với chương trình NOXH không giấu được niềm vui khi vừa được giải ngân gần 600 triệu đồng mua căn hộ tại dự án Eco Garden.

"Dù trải qua không ít khó khăn để đăng ký mua NOXH tại dự án, song không ít lần hai vợ chồng có ý định “trả nhà” bởi lo lắng không “gồng gánh” nổi lãi suất vay thương mại. Cũng may, các rào cản liên quan đến vay vốn ưu đãi được tháo gỡ kịp thời. Gia đình được tiếp cận nguồn vốn ưu đãi với lãi suất 5,4%/năm, thời gian cho vay tối đa 25 năm", ông Hòa cho biết.

Không riêng gia đình ông Hòa hay người mua nhà tại dự án Eco Garden, khách hàng tại các dự án NOXH khác cũng sẽ được tiếp cận nguồn vốn này, không giới hạn khách hàng xây và sửa chữa nhà ở như trước đây.

Thực tế, nhu cầu vay vốn để mua, thuê mua NOXH và xây dựng mới hoặc cải tạo, sửa chữa nhà ở rất lớn, trong khi nguồn vốn phân bổ hằng năm lại hạn hẹp. Đơn cử, năm 2026, nguồn vốn Trung ương phân bổ cho chương trình này là 73 tỷ đồng, nguồn vốn này mới chỉ đáp ứng cơ bản nhu cầu vay vốn của khoảng 110 khách hàng trong năm.

Việc bổ sung, đa dạng nguồn vốn phục vụ nhu cầu của người dân, nhất là thúc đẩy giải ngân chương trình 145.000 tỷ đồng, cũng như sớm thành lập quỹ phát triển nhà ở theo chỉ đạo của Chính phủ cần được đẩy nhanh, tạo dư địa cho vay đối với chương trình NOXH.