Trợ cấp hưu trí xã hội là một hình thức hỗ trợ từ Nhà nước nhằm đảm bảo quyền lợi an sinh xã hội cơ bản (Ảnh minh họa) 

Hơn 5 năm qua, cụ Lê Thị Nghỉ (86 tuổi, phường Thanh Thủy) mỗi tháng nhận trợ cấp 360.000 đồng. Dù sống một mình và được con cái chăm lo đầy đủ, cụ vẫn cần khoản tiền riêng để chủ động chi tiêu, nhất là những việc đột xuất như phúng điếu khi có tang hay mừng cưới con cháu, bà con lối xóm.

Khoản tiền lâu nay cụ Nghỉ nhận là trợ cấp xã hội dành cho người cao tuổi, thực hiện theo Nghị định 20/2021/NĐ-CP, ngày 15/3/2021, quy định người từ đủ 80 tuổi trở lên không có lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hàng tháng.

Bắt đầu từ ngày 1/7/2025, số tiền cụ Nghỉ nhận được hàng tháng tăng lên 500.000 đồng và được gọi là trợ cấp hưu trí xã hội; độ tuổi hưởng giảm xuống còn từ đủ 75 tuổi trở lên theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và Nghị định 176/2025/NĐ-CP, ban hành ngày 30/6/2025.

Trợ cấp hưu trí xã hội là một trong những chính sách mới tại Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024. Đây là khoản tiền hỗ trợ hàng tháng do nhà nước chi trả cho người cao tuổi không có lương hưu hoặc không đủ điều kiện hưởng chế độ bảo hiểm xã hội. Căn cứ theo khoản 2, Điều 3 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người nhận trợ cấp hưu trí xã hội sẽ đồng thời được hưởng các chế độ sau: Trợ cấp hưu trí xã hội hàng tháng, bảo hiểm y tế do ngân sách Nhà nước đóng và hỗ trợ chi phí mai táng khi qua đời.

Người đáp ứng điều kiện nhận trợ cấp hưu trí xã hội cần nộp văn bản đề nghị hưởng trợ cấp hưu trí xã hội tới Chủ tịch UBND xã/phường nơi cư trú. Phương thức gửi có thể lựa chọn giữa: Nộp trực tiếp tại UBND xã/phường, gửi qua dịch vụ bưu chính hay gửi qua môi trường mạng.

Theo quy định tại Điều 2 Luật Người cao tuổi 2009, người cao tuổi được định nghĩa là công dân Việt Nam từ đủ 60 tuổi trở lên. Do đó, cử tri và người dân đã kiến nghị Chính phủ xem xét giảm độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ 75 tuổi xuống 60 tuổi, nhằm hỗ trợ sớm hơn cho những người cao tuổi không có lương hưu.

Không phải người cao tuổi nào cũng có thể được con cái chu cấp đầy đủ. Theo Dữ liệu dân cư quốc gia, cả nước hiện có khoảng 16,1 triệu người cao tuổi, chiếm trên 16% dân số; trong đó, khoảng 2,6 triệu người từ 80 tuổi. Thực tế cho thấy, trong số người cao tuổi, 73% không có lương hưu hay trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng, đang phải đối mặt với nhiều khó khăn trong cuộc sống và phải phụ thuộc vào con cái.

Trong bối cảnh đó, mức trợ cấp hưu trí xã hội 500.000 đồng/tháng là một hình thức hỗ trợ từ Nhà nước nhằm đảm bảo quyền lợi an sinh xã hội cơ bản, thể hiện sự quan tâm đối với những đối tượng yếu thế, đặc biệt là những người cao tuổi khi họ không còn khả năng lao động và không có thu nhập từ lương hưu hoặc trợ cấp BHXH, góp phần giúp họ trang trải các nhu cầu thiết yếu trong cuộc sống.

Chính sách trợ cấp hưu trí xã hội cũng góp phần giảm bất bình đẳng, bảo đảm rằng mọi người dân, dù không tham gia hoặc không đủ điều kiện tham gia BHXH, đều có sự hỗ trợ khi về già.

Bài, ảnh: Phước Ly