 |
| Thành phố Huế được vinh danh Giải thưởng Thành phố Thông minh Việt Nam 2025 ở lĩnh vực “Quản trị, điều hành thông minh” |
Từ sự ghi nhận đến nền tảng vận hành
Ngày 23/12/2025, TP. Huế được Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ Công nghệ thông tin Việt Nam (VINASA) vinh danh Giải thưởng Thành phố Thông minh Việt Nam 2025 ở hạng mục “Quản trị, điều hành thông minh”. Trong bối cảnh nhiều địa phương đang tăng tốc chuyển đổi số nhưng vẫn loay hoay ở khâu vận hành, giải thưởng này không chỉ phản ánh kết quả đạt được, mà còn gợi mở câu chuyện về năng lực quản trị và điều hành trong thực tiễn.
Một điểm đáng chú ý trong cách tiếp cận của Huế là lựa chọn đi từ “nền móng”. Thay vì dàn trải đầu tư theo phong trào, thành phố định hướng lấy Khung kiến trúc chính quyền số làm “xương sống” để tổ chức hoạt động số hóa, kết nối và vận hành hệ thống.
Trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia, không ít địa phương đã đầu tư mạnh cho hạ tầng và phần mềm nhưng vẫn vướng ở khâu đo lường, điều chỉnh và tối ưu do thiếu một cấu trúc tổng thể để liên thông, dùng chung và phục vụ điều hành thống nhất. Vì vậy, hoàn thiện Khung kiến trúc chính quyền số được xem là bước đi căn cơ nhằm tạo trật tự triển khai, tránh đầu tư trùng lặp và nâng cao hiệu quả vận hành.
Trong quá trình lấy ý kiến hoàn thiện khung, ông Nguyễn Kim Tùng, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) nhấn mạnh yêu cầu xây dựng Khung kiến trúc số phải bảo đảm sự thống nhất với chủ trương, chính sách và định hướng của Trung ương và thành phố, đặc biệt là Chiến lược dữ liệu quốc gia, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và các nghị quyết, quyết định của Chính phủ về chuyển đổi số, dữ liệu và sắp xếp đơn vị hành chính. Đồng thời, khung cần phù hợp với Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số và các khung dữ liệu quốc gia mới được ban hành, qua đó nâng cao tính khả thi, hiệu quả triển khai, đáp ứng yêu cầu kết nối, chia sẻ, chuẩn hóa dữ liệu, tăng cường an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và tối ưu hóa chi phí, nguồn lực.
Từ cách tiếp cận này, Khung kiến trúc số không còn là tài liệu kỹ thuật mang tính tham khảo, mà trở thành kỷ luật triển khai. Mọi hệ thống thông tin sau này đều phải tuân thủ kiến trúc chung, tạo nền tảng để chuyển đổi số không chỉ “có hệ thống”, mà “chạy được” trong thực tiễn.
Vận hành bằng dữ liệu, đo lường bằng kết quả
Để kiến trúc số không dừng lại ở thiết kế, bài toán vận hành được gắn chặt với công cụ đo lường. Ông Lê Duy Sử, Trưởng phòng Chuyển đổi số, Sở KH&CN cho rằng, Bộ chỉ số đánh giá chuyển đổi số (DTI) không chỉ là thước đo xếp hạng, mà là công cụ quản trị giúp các cơ quan, đơn vị nhận diện rõ điểm mạnh, điểm yếu trong quá trình chuyển đổi số. Trên cơ sở đó, việc xây dựng kế hoạch, phân bổ nguồn lực và xác định thứ tự ưu tiên đầu tư có căn cứ khoa học và minh bạch hơn.
Bước chuyển thể hiện rõ khi chuyển đổi số không còn dừng ở việc làm thêm ứng dụng, mà chuyển sang quản trị dựa trên chỉ số và kết quả đầu ra. Cách tiếp cận này giúp chuyển đổi số gắn với trách nhiệm giải trình, thay vì chỉ phản ánh qua các báo cáo tổng hợp.
Sở KH&CN cũng xác định 5 trụ cột triển khai chính quyền số giai đoạn 2025 - 2026, gồm lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, chuyển đổi số dựa trên dữ liệu thời gian thực gắn với quản trị theo kết quả, thúc đẩy dữ liệu mở, bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và chuẩn mực đạo đức trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đồng thời hướng tới vận hành thông minh theo định hướng “AI First”. Cách tiếp cận này cho thấy chính quyền số không dừng ở số hóa quy trình, mà đang được định hướng tái thiết kế phương thức vận hành quản lý nhà nước trên nền tảng công nghệ số.
Ở lớp nền móng, hạ tầng số và các nền tảng dùng chung đóng vai trò quyết định khả năng vận hành ổn định và lâu dài. Ông Hoàng Diên Kỷ, đại diện Trung tâm Giám sát, điều hành đô thị thông minh cho rằng, việc quản lý và vận hành hạ tầng số cần được thực hiện theo hướng thống nhất, an toàn và hiệu quả, bảo đảm khả năng mở rộng và tích hợp trong tương lai. Hạ tầng số vì vậy không chỉ là điều kiện kỹ thuật, mà là nền tảng để các công cụ điều hành và phân tích dữ liệu phát huy hiệu quả.
Khi hạ tầng và nền tảng dùng chung được chuẩn hóa, dữ liệu được cập nhật và chia sẻ theo kiến trúc chung, việc điều hành không còn phụ thuộc vào các báo cáo thủ công. Lãnh đạo có thể theo dõi tiến độ nhiệm vụ, đánh giá kết quả kịp thời, từng bước hình thành mô hình quản trị dựa trên dữ liệu và trách nhiệm. Trong bối cảnh đó, việc Huế được vinh danh ở hạng mục “Quản trị, điều hành thông minh” không phải là kết quả ngẫu nhiên, mà phản ánh quá trình chuyển đổi số đã đi vào vận hành, tạo ra năng lực quản trị cụ thể và có thể đo đếm.
Từ sự ghi nhận về kết quả vận hành, bài toán chính quyền số được đặt ra không nằm ở việc có bao nhiêu hệ thống hay nền tảng, mà ở cách các hệ thống đó được tổ chức, đo lường và sử dụng để phục vụ người dân, doanh nghiệp một cách hiệu quả và bền vững.