Người trẻ ngại kết hôn

Nhiều bạn trẻ trì hoãn kết hôn, chọn xu hướng nuôi thú cưng để vui vẻ. Ảnh: Gia Huy

Áp lực tài chính đè nặng

Theo Điều tra dân số và nhà ở giữa kỳ năm 2024 do Tổng cục Thống kê công bố, tuổi kết hôn trung bình lần đầu của người Việt Nam hiện nay khoảng 27 tuổi. Trong đó, nam giới kết hôn lần đầu ở tuổi trung bình khoảng 29 tuổi, còn nữ giới khoảng 25 tuổi. Không ít người sau tuổi 30 vẫn độc thân hoặc sống chung nhưng chưa đăng ký kết hôn. Xu hướng này phản ánh sự thay đổi rõ nét trong lựa chọn của người trẻ trước những áp lực kinh tế ngày càng lớn.

Tại TP. Huế, thực trạng kết hôn muộn thể hiện khá rõ trong nhóm lao động trẻ làm việc tại các khu công nghiệp, doanh nghiệp tư nhân hoặc lao động tự do. Qua khảo sát với khoảng 15 lao động trẻ đang làm việc tại Khu công nghiệp Phú Bài và một số cơ sở dịch vụ trên địa bàn TP. Huế, mức thu nhập phổ biến dao động từ 6 - 8 triệu đồng/người/tháng. Trong khi đó, chi phí thuê trọ có mức dao động từ 1,5 - 2,5 triệu đồng/tháng, chưa kể tiền điện, nước và các khoản sinh hoạt hằng ngày. Với mức thu nhập vừa đủ trang trải chi phí sinh hoạt, nhiều người cho rằng việc lập gia đình lúc này vượt quá khả năng.

Sau hơn 6 năm yêu nhau, anh Nguyễn Ngọc Minh (29 tuổi, nhân viên kỹ thuật tại Khu công nghiệp Phú Bài) và bạn gái vẫn chưa dám tính chuyện cưới xin. Với mức thu nhập hơn 7,5 triệu đồng mỗi tháng, sau khi trừ tiền thuê trọ và sinh hoạt, anh gần như không có khoản tích lũy. “Không phải không muốn cưới, mà là chưa dám. Chỉ cần nghĩ đến chuyện lo cho gia đình, chi tiêu hằng ngày, rồi cả việc nuôi con sau này là thấy áp lực đè nặng”, anh Minh chia sẻ.

Bên cạnh áp lực thu nhập, nhiều người trẻ còn e ngại những khoản chi “phải có” khi bước vào hôn nhân. Từ chi phí tổ chức đám cưới, sính lễ, vàng cưới, chụp ảnh cưới đến việc sắm sửa đồ đạc, đặt cọc thuê nhà… đều trở thành những gánh nặng không nhỏ. Bên cạnh đó, kỳ vọng “cưới là phải ổn định”, có chỗ ở riêng từ gia đình hai bên cũng vô hình trung tạo thêm áp lực cho các cặp đôi trẻ.

Tuy vậy, vẫn có những cặp đôi lựa chọn kết hôn dù điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn. Anh Lê Văn Hùng (28 tuổi, lao động tự do tại TP. Huế) cho biết, vợ chồng anh quyết định tổ chức đám cưới gọn nhẹ, thuê trọ và chi tiêu tiết kiệm. “Đợi đến khi đủ đầy thì không biết đến bao giờ mới cưới, nên vợ chồng tôi chọn cùng nhau cố gắng”, anh Hùng chia sẻ.

Kết hôn muộn - chuyện không của riêng người trẻ

 Một bộ phận người trẻ chưa kết hôn không hoàn toàn vì áp lực tài chính, mà do mong muốn ưu tiên sự nghiệp, tận hưởng cuộc sống độc lập và tự do cá nhân. Với họ, hôn nhân là lựa chọn cần sự sẵn sàng về tâm lý, không chỉ bị chi phối bởi thu nhập hay tuổi tác.

Việc người trẻ ngại kết hôn không chỉ là lựa chọn cá nhân, mà còn đặt ra nhiều vấn đề xã hội. Kết hôn muộn kéo theo xu hướng sinh con muộn, ảnh hưởng đến cơ cấu dân số và tỷ lệ sinh trong tương lai. Nếu tình trạng kết hôn muộn tiếp diễn trong thời gian dài sẽ gây ra những tác động nhất định đến quy mô dân số, lực lượng lao động và chính sách an sinh xã hội. Do đó, việc hỗ trợ người trẻ ổn định cuộc sống, yên tâm lập gia đình là vấn đề cần được quan tâm đúng mức.

Khi gánh nặng kinh tế vẫn còn đè nặng lên vai người trẻ, việc chậm lại không phải là trốn tránh hôn nhân, mà là cách để họ chuẩn bị kỹ hơn cho một mái ấm bền vững. Chỉ khi bài toán sinh kế được giải quyết, hôn nhân mới thực sự trở thành lựa chọn của hạnh phúc, chứ không phải nỗi lo.