 |
| Niềm vui được nhận lương hưu |
“Lúa tháng Giêng, tiền tháng Chạp”
Tất niên cuối năm, nhà ông Nguyễn Văn Thuận ở phường Hương Thủy đoàn tụ đông vui. Chuyện trò vui vẻ, ông Thuận cao hứng: “Nhất hưu chứ không ai bằng. Mới sáng 2/2 đã nghe điện thoại cả hai vợ chồng cùng… ting ting, biết ngay là lương về. Mà lương cả hai tháng luôn, tổng cộng tài khoản cả hai vợ chồng lên đến 40 triệu đồng”. Chưa kịp để ai lên tiếng, ông đã vội “ôn cố tri tân”: “Thời còn đi làm, có khi mô nhận được lương vào đầu tháng như ri mô”.
Để giúp người dân vui xuân, đón Tết và có lẽ cũng thấu hiểu ý nghĩa đằng sau câu nói “lúa tháng Giêng, tiền tháng Chạp” nên những năm gần đây, dịp giáp Tết, Nhà nước có chủ trương chi trả gộp 2 tháng lương hưu và trợ cấp BHXH. Chuẩn bị đón tết Nguyên đán Bính Ngọ, ngày 26/12/2025, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã có Công văn số 3447/BHXH-TCKT yêu cầu BHXH các tỉnh, thành phố thực hiện chi trả gộp hai tháng lương hưu và trợ cấp BHXH (tháng 2 và tháng 3/2026) vào cùng kỳ chi trả tháng 2/2026. Việc chi trả áp dụng cho cả người hưởng nhận tiền qua tài khoản cá nhân và người nhận tiền mặt.
Được biết, cùng với thực hiện chi trả qua chuyển khoản ATM, Bưu điện Việt Nam (VNPost) còn chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH hàng tháng bằng hình thức tiền mặt tại các các điểm quy định, thường từ ngày 1 đến ngày 10 hoặc ngày 25. Đối với người cao tuổi (trên 80 tuổi), ốm đau, hoặc đi lại khó khăn, bưu điện hỗ trợ chi trả tận nhà miễn phí.
Tại thành phố Huế, lương hưu và trợ cấp BHXH bằng tiền mặt được chi trả hàng tháng qua hệ thống Bưu điện từ ngày 2 đến ngày 10 (tại điểm chi trả cố định ở phường/xã) và tiếp tục đến ngày 25 tại các bưu cục. Lịch cụ thể có thể điều chỉnh tùy theo tình hình thực tế và được thông báo trước 3 ngày. Tại một số phường, thông qua mạng Zalo, hàng tháng các tổ dân phố có thông báo về lịch chi trả lương hưu, trợ cấp bảo trợ xã hội và trợ cấp ưu đã người có công cách mạng rất cụ thể về địa điểm và thời gian. So với chuyển khoản, thời gian nhận lương hưu có chậm hơn nhưng ngày chi trả chính thức cuối cùng của tháng 2 và 3 vẫn rất sớm, vào ngày 7/2.
Vào giữa năm 2025, tôi có dịp chứng kiến một buổi phát lương hưu đông vui ở Bưu điện thành phố và có dịp làm quen với bà Phạm Thị Thúy Hạnh, 76 tuổi, nhận lương hưu 21 năm nay. Bà Hạnh nguyên là giáo viên tiểu học, sau khi nghỉ công tác, khoản lương hưu giúp bà đỡ gánh nặng cho con cái. Hàng tháng, vợ chồng chở nhau đi nhận, bà nói nay đã có hình thức chuyển lương hưu về tài khoản ngân hàng nhưng vẫn thích tới nhận trực tiếp để được ra ngoài khuây khỏa. Mức lương hiện tại của bà là gần 6,8 triệu đồng/tháng.
An toàn, nhanh chóng và chính xác
Việc chi trả lương hưu qua bưu điện (chuyển khoản và tiền mặt) bắt đầu được thí điểm từ tháng 9/2011 tại 4 tỉnh cũ (Bắc Kạn, Phú Yên, Lâm Đồng, Đắk Nông) theo chỉ đạo của Chính phủ, sau đó nhân rộng trên phạm vi toàn quốc, trong đó có tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là thành phố Huế). Việc chi trả qua bưu điện giúp người hưởng nhận tiền an toàn, nhanh chóng và chính xác tại các bưu cục hoặc điểm giao dịch xã/phường.
Kể từ khi vận hành mô hình chính quyền 2 cấp, việc chi trả lương hưu qua Bưu điện đã có những thay đổi mang tính hệ thống nhằm tối ưu hóa bộ máy và nâng cao trải nghiệm cho người dân. Đáng chú ý là việc thực hiện số hóa quy trình và xác minh người hưởng. Mạng lưới của Bưu điện cũng được quy hoạch lại các điểm chi trả tiền mặt tập trung. Để tránh tình trạng người dân phải chờ đợi lâu do tập trung đông tại các điểm chi trả, Bưu điện Huế phân lịch theo tổ dân phố/khu vực và được thông báo rộng rãi qua ứng dụng Hue-S hoặc loa phát thanh phường, đồng thời ưu tiên chi trả tại nhà.
Theo báo cáo tổng hợp của BHXH thành phố Huế, tính riêng trong tháng 2/2026, đã chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH hàng tháng cho 35.840 người. Đáng nói, số lượng người nhận tiền mặt ở BHXH thành phố Huế chiếm tỷ lệ hơn 24%, BHXH cơ sở Hương Trà hơn 36%, BHXH cơ sở Phú Bài hơn 36%, BHXH cơ sở Phú Lộc hơn 26%, BHXH cơ sở A Lưới hơn 40%, BHXH cơ sở Thuận Hóa hơn 28%. Đó là con số khá cao, đặt ra yêu cầu cho ngành BHXH cần đẩy mạnh chuyển đổi số và thực hiện khai thông các điểm nghẽn trong triển khai chủ trương thanh toán không dùng tiền mặt.