Từ khởi nguồn đến kỳ tích

3 chị em Mỹ Hạnh, Mỹ Trang và Mỹ Linh cùng giành HCV tại SEA Games 33. Ảnh: Đinh Kiên

Đối trọng & đối thủ

Năm 2001, Huế mời chuyên gia môn vật từ Hà Nội vào huấn luyện một nhóm vận động viên (VĐV) nhằm chuẩn bị cho Hội khỏe Phù Đổng (HKPĐ) toàn quốc tổ chức trên sân nhà vào năm 2004. Kết thúc HKPĐ, nhận thấy đây là một “mỏ vàng”, năm 2006, Huế chính thức thành lập bộ môn vật, và lúc ấy, HLV Đinh Văn Kiên được chiêu mộ về đảm trách huấn luyện cho đến nay.

Ngay khi đảm nhận công tác huấn luyện tại Huế, HLV Đinh Văn Kiên đã về các huyện, thị tuyển quân. Sau thời gian đào tạo, giai đoạn 2010 - 2014, vật Huế được một số tỉnh, thành có phong trào mạnh, như: Hà Nội, Thanh Hóa, Hà Nam, Bắc Ninh, Thái Nguyên… đánh giá là một đối trọng tiềm năng khi trong tay có một số gương mặt nổi bật, như: Hồ Thị Phương Anh, Phạm Văn Có (nhiều năm HCV giải vô địch Quốc gia), Nguyễn Thị Quỳnh Diễm (HCV vòng loại Olympic trẻ)…

Trong khoảng thời gian Hồ Thị Phương Anh, Phạm Văn Có, Nguyễn Thị Quỳnh Diễm… tỏa sáng, thì khi ấy, Nguyễn Thị Mỹ Hạnh mới chỉ đang được ghi nhận ở một số giải trẻ toàn quốc. Nhưng bằng con mắt nhà nghề, HLV Đinh Văn Kiên xác định, sẽ không lâu nữa, Mỹ Hạnh sẽ trở thành nhân tố kế thừa cũng như gánh vác được trọng trách thành tích cho bộ môn trong tương lai.

Đúng như nhận định của HLV Đinh Văn Kiên, sau thời gian ngắn “khuấy đảo” ở các giải trẻ, Mỹ Hạnh nhanh chóng vượt qua các đàn anh, đàn chị bằng những thành tích đáng nể. Không tính hàng chục HCV tại các giải cấp Quốc gia, vô địch Đông Nam Á, tính từ 2018 đến nay, Mỹ Hạnh đã giành 1 HCĐ ASIAD 2018, 2 HCV tại ĐH Thể thao toàn quốc (2018, 2022) và 4 lần giành HCV tại 4 kỳ SEA Games liên tiếp (30, 31, 32 và 33). Từ những thành tích trên, Mỹ Hạnh đã 3 lần vinh dự nhận bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, được Chủ tịch nước trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba.

Trở lại với đánh giá của các tỉnh, thành bạn, năm 2015, tức là chỉ sau 1 năm, từ đối trọng tiềm năng, vật Huế đã trở thành đối thủ đáng gờm mà bất cứ đơn vị nào cũng e ngại trong cuộc cạnh tranh vị trí dẫn đầu toàn đoàn tại các giải vô địch Quốc gia. Và cho đến nay, qua hơn 1 thập kỷ, vật Huế đã có 7 lần đứng Nhất toàn đoàn nội dung tự do nữ.

Làm nên kỳ tích

Từ những cống hiến quan trọng và ấn tượng trên nhiều đấu trường, không ngoa khi cho rằng Mỹ Hạnh là tượng đài của vật Huế cho đến thời điểm hiện tại.

Nhưng, vật Huế không chỉ có Mỹ Hạnh khi mà cô em ruột của Hạnh là Mỹ Trang cũng sắp bắt kịp thành tích của chị với 1 HCĐ châu Á, 3 lần giành HCV ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp (31, 32, và 33), 1 HCĐ và 1 HCV tại ĐH Thể thao toàn quốc, chưa tính hơn chục lần đăng quang ở các giải vô địch Quốc gia, vô địch Đông Nam Á. Cũng từ những thành tích trên, Mỹ Trang đã 2 lần vinh dự nhận bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, được Chủ tịch nước trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba.

Nối gót Mỹ Trang là Mỹ Linh, và cũng là em gái của Mỹ Hạnh. Tuy tuổi đời, tuổi nghề ít hơn nhiều so với 2 chị gái, nhưng “gia tài” của Mỹ Linh cũng khá dày dặn với nhiều năm liên tiếp vô địch Quốc gia và Đông Nam Á, 1 HCB giải vô địch trẻ châu Á 2025 và 1 HCV SEA Games 33.

Cũng tại SEA Games 33, với việc cùng giành HCV ở nội dung vật tự do (các hạng cân: 62, 57, 53), Mỹ Hạnh, Mỹ Trang và Mỹ Linh đã làm nên lịch sử của thể thao châu lục khi lần đầu tiên có 3 chị em ruột cùng tập chung 1 bộ môn và cùng giành HCV tại SEA Games.

Gia đình Mỹ Hạnh có tất cả 7 người con. Bên cạnh Mỹ Hạnh, Mỹ Trang và Mỹ Linh thì Mỹ Tiên và Đăng Quốc - 2 người em của Mỹ Hạnh cũng đang khoác áo tuyển vật Huế. Và có lẽ, việc 1 gia đình có 7 người con thì có 5 chị em đều tập chung 1 bộ môn ở 1 địa phương, trong đó có 3 chị em cùng lúc giành HCV ở cùng 1 nội dung tại 1 kỳ SEA Games đã trở thành kỳ tích và là điều chưa từng xảy ra trong lịch sử thể thao thế giới.

Từ những phân tích trên, có thể khẳng định rằng, không chỉ Mỹ Hạnh, mà 5 chị em Mỹ Hạnh cũng xứng đáng là tượng đài của vật Huế nói riêng, thể thao Huế nói chung.

Sáng kiến “Vun trồng mầm non”

Huyện Quảng Điền (cũ) từng là nơi chúa Nguyễn tuyển chọn binh lính khỏe mạnh, giỏi võ thông qua truyền thống võ vật của người dân vùng đất này, cũng như tại hội vật Thủ Lễ. Hội vật Thủ Lễ được vua Triều Nguyễn ban sắc phong và trở thành lễ hội truyền thống đậm chất thượng võ dịp đầu Xuân, từ đó, sản sinh ra nhiều đô vật giỏi qua các thế hệ. Việc 5 chị em Mỹ Hạnh và hàng chục VĐV đã và đang khoác áo tuyển vật Huế là một minh chứng.

Ông Hoàng Đăng Khoa - nguyên Huyện ủy viên, Trưởng phòng Văn hóa & Thông tin huyện Quảng Điền cũ (nay là Thành ủy viên - Tổng Biên tập Báo và Phát thanh, Truyền hình Huế) cho biết, qua nhiều biến thiên lịch sử, có thời gian, hội vật Thủ Lễ và phong trào vật ở đất Quảng Điền bị gián đoạn. Để duy trì truyền thống, phát triển phong trào, đồng thời góp sức cho bộ môn vật vừa mới thành lập, thời điểm 2006 - 2007, Phòng Văn hóa & Thông tin (trước đây) huyện Quảng Điền đã có sáng kiến đưa môn vật vào các trường học trên địa bàn. Qua trao đổi, bàn bạc, Phòng Văn hóa & Thông tin, Phòng Giáo dục & Đào tạo, bộ môn vật, Trường Trung cấp TDTT (nay là Trung tâm Huấn luyện & Thi đấu thể thao), Sở Văn hóa & Thể thao, chính quyền các cấp đi đến thống nhất và nhanh chóng triển khai sáng kiến trên.

“Có thể hình dung, sáng kiến của Phòng Văn hóa & Thông tin như là một mũi tên trúng nhiều đích khi vừa tạo sân chơi lành mạnh, giúp học sinh rèn luyện sức khỏe, vừa khai phá, giúp bộ môn vật tuyển chọn được nhiều “mầm non” tiềm năng. Nhờ đưa môn vật vào trường học, đến nay, bộ môn vật thành phố đã tuyển chọn được hơn 100 VĐV người Quảng Điền. Còn hiện tại, như tôi biết có 20 VĐV người Quảng Điền trong tổng số 37 VĐV đang tập luyện, thi đấu cũng như là nòng cốt chủ lực của bộ môn vật Huế”, ông Hoàng Đăng Khoa thông tin thêm.

Không chỉ đóng góp cho thể thao thành tích cao, sáng kiến đưa  môn vật vào trường học còn là chất xúc tác để phong trào vật không chỉ riêng trên đất Quảng Điền “nóng” trở lại mà giúp 2 hội vật: Thủ Lễ và làng Sình mỗi dịp đầu Xuân càng sôi động, hấp dẫn hơn.

Có thời gian, sới vật Thủ Lễ là nơi đua tranh của đa số đô vật từ nơi khác đến, thì nay, khá đông con em Quảng Điền không kể nam, nữ luôn háo hức chờ đến lượt lên sới phô diễn, tranh tài với khách thập phương. Hạ màn hội vật Thủ Lễ, khi cảm giác lâng lâng, phấn khích bởi tiếng hò reo, tiếng trống, tiếng chiêng vẫn còn quanh quẩn; cái sự “bất phục”, tiếc do “lỡ” thua 1 thế... thì chỉ mấy ngày sau tại hội vật làng Sình, đô vật Quảng Điền có dịp “sửa sai” khi tiếp tục thượng đài, cũng như giúp hội vật bạn thêm nhiệt náo, chất lượng hơn.

Đến hiện tại, không cần phải đánh giá tính hiệu quả khi sáng kiến đưa môn vật vào trường học của Quảng Điền đã tạo được nền tảng phong trào vững chắc. Từ đó, góp công rất lớn trong việc đưa vật Huế vươn xa hơn, bay cao hơn. Và nếu “chịu khó” nhìn từ vật, từ cách làm của Quảng Điền, ắt hẳn sẽ giúp nhiều bộ môn, nhiều địa phương khác đúc rút được những kinh nghiệm có tính thực tiễn cao, để từ đó có thêm nhiều giải pháp, góp phần giúp thể thao Huế chạm đến tầm cao mới trong tương lai gần.