Phát triển đô thị thông minh bằng dữ liệu số

Các dữ liệu số của các ngành, lĩnh vực đã được kết nối và có thể trải nghiệm thực tế trên không gian số

Nền tảng số làm cốt lõi

Dấu ấn nổi bật trong hành trình xây dựng đô thị thông minh của Huế là mô hình Trung tâm Giám sát, điều hành đô thị thông minh (IOC) và nền tảng Hue-S - một trong những mô hình điểm của cả nước. Sau nhiều năm vận hành, Hue-S đã phát triển thành hệ sinh thái số quy mô lớn với hơn 1,3 triệu tài khoản, trong đó trên 900.000 tài khoản được xác thực qua VNeID.

Từ một ứng dụng phản ánh, tương tác ban đầu, Hue-S nay đã tích hợp hơn 50 dịch vụ tiện ích, bao phủ hầu hết các lĩnh vực thiết yếu của đời sống đô thị, từng bước hình thành thói quen sử dụng dịch vụ số trong cộng đồng. Dịch vụ “Phản ánh hiện trường” trở thành kênh kết nối hiệu quả giữa chính quyền, doanh nghiệp và người dân, tiếp nhận hơn 183.000 phản ánh với tỷ lệ xử lý trên 98%, mức độ hài lòng đạt hơn 92%. Tổng đài 19001075 cũng tiếp nhận gần 38.000 cuộc gọi, hỗ trợ kịp thời các nhu cầu thông tin, sinh hoạt và sản xuất của người dân.

Song song đó, hệ thống hàng trăm camera giám sát kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI) được triển khai để theo dõi giao thông, an toàn đô thị, phòng chống cháy rừng, bảo vệ môi trường và giảm thiểu rủi ro thiên tai. Hue-S còn là không gian số tổ chức các cuộc thi, hội thi trực tuyến, tạo môi trường học tập, tương tác thuận tiện, góp phần hình thành hạ tầng giáo dục số quan trọng.

Nền tảng báo cáo số hiện xây dựng hơn 100 báo cáo trên nhiều lĩnh vực với hơn 400 dashboard và 3.000 biểu đồ. Nền tảng làm việc số kết nối với Zalo OA giúp gửi thông tin, thông báo trực tiếp đến cán bộ, công chức và người dân. Theo ông Trần Trọng Hiếu, Giám đốc Hue IOC, những “bức tranh số” trực quan này giúp lãnh đạo các cấp theo dõi, giám sát, đánh giá và đưa ra quyết định kịp thời, chính xác, thay cho cách làm truyền thống phụ thuộc vào báo cáo giấy.

Theo các tổ chức quốc tế, tiến trình phát triển đô thị thông minh thường trải qua 5 giai đoạn: Số hóa, kết nối, điều hành dựa trên dữ liệu, lấy người dân làm trung tâm và phát triển bền vững - thích ứng. Đối chiếu các tiêu chí này, Huế đã cơ bản hoàn thành giai đoạn 2 - “kết nối”, hình thành kho dữ liệu số, vận hành hiệu quả IOC, liên thông dữ liệu nội bộ và quốc gia, xây dựng nền tảng Hue-S gắn kết đồng bộ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Các phương thức kết nối đều vận hành trên không gian số, mang lại hiệu quả rõ nét, có thể đo đếm trong thực tiễn đời sống của người dân thành phố.

Bứt phá trong giai đoạn mới

Theo ông Nguyễn Dương Anh, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, việc hoàn thành giai đoạn 2 không chỉ ghi nhận nỗ lực của toàn hệ thống chính trị và người dân thành phố, mà còn mở ra phương thức quản trị mới. Đó là điều hành trực tuyến bằng dữ liệu số, phù hợp xu thế hiện đại và các quy định của Luật Dữ liệu năm 2024 (có hiệu lực từ 1/7/2025).

Hình thành các dịch vụ phát triển đô thị thông minh dựa trên các nền tảng số, dữ liệu số dùng chung

Trong giai đoạn này, dữ liệu không còn đơn thuần là công cụ hỗ trợ mà trở thành tài nguyên, tài sản quan trọng, là căn cứ pháp lý cho hoạt động điều hành, ra quyết định và thực thi công vụ. Đây là bước chuyển then chốt để Huế hướng tới mục tiêu đến năm 2030 tiệm cận giai đoạn 5 - đô thị thông minh bền vững, thích ứng, lấy người dân làm trung tâm.

Giai đoạn 3 được xác định là giai đoạn bản lề, có ý nghĩa quyết định cho sự chuyển tiếp thành công sang các giai đoạn phát triển cao hơn, với mục tiêu hoàn thành ngay trong năm 2026. Trên cơ sở đó, thành phố tập trung triển khai 6 nhóm giải pháp trọng tâm. Trước hết là hoàn thiện thể chế, coi đây là “khâu dẫn đường”. Bên cạnh tuân thủ các quy định của Trung ương, Huế chú trọng xây dựng các cơ chế đặc thù về tài chính, nhân lực, quy trình số hóa, trong đó dữ liệu số được thừa nhận là căn cứ pháp lý cao nhất cho việc điều hành.

Tiếp đến là thống nhất nhận thức và nâng cao kỹ năng số trong toàn xã hội. Từ cán bộ, công chức đến người dân, doanh nghiệp đều cần được trang bị kiến thức, kỹ năng để chủ động tham gia vào không gian số, biến chuyển đổi số thành nhu cầu tự thân, gắn với đời sống hằng ngày.

Hạ tầng được xác định phải “đi trước một bước”, với kế hoạch xây dựng Trung tâm IOC dùng chung cấp thành phố, đầu tư trung tâm dữ liệu đạt chuẩn, mở rộng hạ tầng IoT đến tận thôn, tổ dân phố, phát triển sóng 5G, nâng cấp hạ tầng phục vụ công vụ và các trung tâm hành chính công.

Dữ liệu được xem là “nguồn lực đồng hành”, nên thành phố đẩy mạnh xây dựng dữ liệu số toàn diện, khuyến khích các cấp, ngành, địa phương, doanh nghiệp và người dân tham gia làm giàu dữ liệu, khai thác dữ liệu để tạo ra giá trị mới. Trên nền tảng đó, kinh tế dữ liệu từng bước hình thành, mở ra không gian phát triển mới cho doanh nghiệp số và các mô hình kinh doanh sáng tạo. Cùng với đó là xây dựng các kịch bản điều hành trực tuyến bằng dữ liệu số. Thay vì dựa vào báo cáo thủ công, việc ra quyết định được thực hiện trên cơ sở phân tích dữ liệu theo thời gian thực, với quy trình số hóa, tự động hóa cao, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.