 |
| Sông Hương là trục không gian mang tính biểu tượng của Huế. Ảnh: Đình Hoàng |
Định hình không gian phát triển
Việc Huế không thuộc diện sáp nhập sau cuộc “sắp xếp giang sơn” là một thuận lợi nhất định cho công tác tổ chức bộ máy. Tuy nhiên, trong bối cảnh cạnh tranh giữa các địa phương ngày càng gay gắt, không gian phát triển không được mở rộng về mặt địa giới hành chính, buộc Huế phải định hình lại không gian phát triển theo hướng hiệu quả và có chiều sâu hơn.
Trong bức tranh tổng thể ấy, Khu Kinh tế Chân Mây - Lăng Cô vẫn được xem là “cửa ngõ” quan trọng để Huế đón các dự án quy mô lớn, đặc biệt trong các lĩnh vực cảng biển, logistics và công nghiệp sạch. Lợi thế cảng nước sâu, vị trí kết nối hành lang kinh tế Đông - Tây cùng quỹ đất còn tương đối lớn giúp khu vực này trở thành một trong số ít không gian đủ điều kiện để thu hút nhà đầu tư chiến lược.
Tuy vậy, nhiều ý kiến chuyên gia cho rằng, tiềm năng của Chân Mây - Lăng Cô vẫn chưa được khai thác tương xứng. Không ít dự án chậm triển khai do hạ tầng kết nối chưa đồng bộ, nhất là giao thông trục ngang, logistics hậu cảng và hạ tầng xã hội phục vụ người lao động.
Trong một lần trao đổi, PGS.TS. Trần Đình Thiên, chuyên gia kinh tế, nhấn mạnh: “Chân Mây - Lăng Cô không thể chỉ là nơi đặt nhà máy hay bến cảng, mà phải trở thành một không gian phát triển tích hợp, gắn với công nghiệp - đô thị - dịch vụ - sinh thái”.
Từ thực tế đó, Huế đang định hướng lại không gian khu kinh tế này theo hướng chọn lọc dự án, ưu tiên công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, logistics xanh. Đây được xem là bước chuyển quan trọng, phù hợp với yêu cầu phát triển bền vững và bản sắc của Huế.
Nếu Chân Mây - Lăng Cô là không gian mở về phía biển, thì sông Hương chính là trục không gian mang tính biểu tượng và giá trị cốt lõi của Huế. Trong nhiều năm qua, bài toán đặt ra là làm sao khai thác hiệu quả không gian ven sông để phát triển kinh tế và dịch vụ, nhưng không phá vỡ cảnh quan và không gian văn hóa đặc thù.
 |
| Cầu vượt cửa biển Thuận An sẽ kết nối đô thị, mở không gian phát triển phía đông thành phố |
Nâng cao năng lực thực thi để hút dòng vốn bền vững
Một trong những chuyển động rõ nét nhất trong chiến lược mở rộng không gian phát triển của Huế những năm gần đây là đầu tư có trọng điểm vào hạ tầng giao thông chiến lược. Mục tiêu không chỉ là giải bài toán đi lại, mà quan trọng hơn là kích hoạt các vùng đất mới cho phát triển đô thị, công nghiệp và dịch vụ.
Thay vì dồn nén áp lực vào khu vực nội đô vốn bị ràng buộc bởi yêu cầu bảo tồn di sản, thành phố từng bước hình thành các trục phát triển hướng biển, công nghiệp và tăng cường kết nối vùng. Ở hướng biển, các tuyến kết nối liên hoàn đang mở ra một không gian phát triển mới, nơi kinh tế biển không chỉ gắn với khai thác truyền thống mà mở rộng sang đô thị ven biển. Không gian biển vốn trước đây bị chia cắt và khai thác manh mún, nay đang dần được kết nối thành một trục phát triển liên vùng nhờ các dự án hạ tầng giao thông được đầu tư hoàn chỉnh.
Ở khu vực đô thị trung tâm, các công trình hạ tầng mới giúp tái phân bố không gian đô thị, giảm áp lực cho lõi di sản, đồng thời tạo điều kiện giãn dân, giãn chức năng đô thị sang những khu vực còn dư địa phát triển. Bên cạnh đó, sự hình thành các trục kết nối giữa giao thông đối ngoại, khu công nghiệp và cảng biển đang dần tạo nên một không gian logistics - công nghiệp mới, giúp giảm chi phí vận chuyển, tăng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp và đặt nền tảng cho mô hình công nghiệp xanh, bền vững.
Ông Lê Anh Tuấn, Giám đốc Sở Xây dựng cho rằng, hệ thống các công trình giao thông trọng điểm đã và đang tạo ra “khung sườn” phát triển đô thị, góp phần giãn dân, phát triển quỹ đất, phân luồng giao thông, thay đổi diện mạo đô thị theo hướng xanh - sạch - văn minh; đồng thời nâng cao năng lực logistics, qua đó tăng sức hấp dẫn của môi trường đầu tư.
Thực tiễn nhiều năm qua cho thấy, trong việc mở rộng không gian phát triển bằng các dự án động lực, giải phóng mặt bằng vẫn là khâu quyết định tiến độ của phần lớn các dự án. Không ít dự án chậm triển khai, đội vốn, thậm chí phải điều chỉnh quy mô do vướng mắc trong bồi thường, tái định cư và thiếu sự đồng thuận của người dân. Hiện nay, thành phố đang gắn công tác này với trách nhiệm người đứng đầu các địa phương.
Trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu đang dịch chuyển mạnh sang kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, Huế xác định không thể đi theo mô hình công nghiệp truyền thống. Thế nên, thành phố quy hoạch các khu, cụm công nghiệp theo tiêu chí xanh hóa hạ tầng, tiết kiệm năng lượng, xử lý nước thải tập trung đạt chuẩn cao; đồng thời ưu tiên thu hút các dự án ít phát thải, công nghệ cao, gắn với chuyển đổi số.
Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP. Huế Nguyễn Khắc Toàn cho biết, năm 2026 thành phố sẽ tập trung huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực để đầu tư phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - kỹ thuật đồng bộ, hiện đại, đặc biệt là hạ tầng giao thông đô thị và kết nối liên vùng, nhằm tạo không gian phát triển mới và tạo động lực lan tỏa cho tăng trưởng bền vững.