 |
| Người dân Palestine sơ tán tránh xung đột tại Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN) |
Sau giai đoạn biến động mạnh 2022-2025, thế giới năm 2026 được dự báo sẽ bớt “nóng” hơn về xung đột trực diện, song lại phức tạp hơn về cạnh tranh kinh tế, công nghệ và ảnh hưởng chiến lược.
Nhìn lại năm qua, có thể thấy, trên bình diện chính trị-an ninh, năm 2025 hiện lên như một bức tranh mang nhiều gam màu xám, nhiều xung đột khu vực tiếp tục rơi vào vòng bế tắc kéo dài.
Trong khi đó, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn tiếp tục gia tăng, nhất là trong các lĩnh vực an ninh, công nghệ, ảnh hưởng địa, chính trị.
Về kinh tế, năm 2025 khép lại một nhịp phục hồi chậm và không đồng đều của kinh tế toàn cầu. Lạm phát có dấu hiệu hạ nhiệt tại một số nền kinh tế lớn, song nhiều quốc gia đang phát triển vẫn đối mặt gánh nặng nợ công, chi phí sinh hoạt leo thang và những biến động khó lường của thị trường vẫn đè nặng tiến trình phục hồi, khiến bức tranh tăng trưởng chưa thể “thuận buồm xuôi gió”.
Cùng lúc, xu hướng bảo hộ thương mại và tái cấu trúc chuỗi cung ứng tiếp tục lan rộng, phác họa bức tranh kinh tế thế giới đan xen giữa cơ hội và thách thức.
Trong khi đó, những vấn đề toàn cầu như dòng chảy lao động, an ninh năng lượng và biến đổi khí hậu ngày càng trở nên “nóng như lửa đốt”, buộc cộng đồng quốc tế phải nỗ lực chung tay tìm cách khắc phục, dù hiệu quả chưa đạt như kỳ vọng.
Bước sang năm 2026, thế giới được dự báo tiếp tục vận hành trong trạng thái đa cực, cạnh tranh cao song phụ thuộc lẫn nhau.
Quan hệ giữa các nước lớn khó có đột phá, nhưng cũng khó rơi vào đối đầu toàn diện, khi các bên đều nhận thức rõ “chi phí nặng nề” của leo thang căng thẳng. Xung đột tại Ukraine có thể bước sang trạng thái “đóng băng tương đối”, song thỏa thuận hòa bình toàn diện vẫn còn là dấu hỏi lớn.
Khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương vẫn là một trong những tâm điểm chiến lược toàn cầu. Thay vì đối đầu quân sự trực diện, cạnh tranh ảnh hưởng thông qua liên minh, đầu tư hạ tầng, chuỗi cung ứng và tiêu chuẩn công nghệ sẽ là xu hướng chủ đạo, phản ánh tinh thần “lấy bàn tay mềm mà giữ vững lợi ích”.
Các nền kinh tế mới nổi, nhất là ở châu Á, tiếp tục đóng vai trò động lực tăng trưởng nhờ tiêu dùng nội địa và dịch chuyển sản xuất. Cạnh tranh chiến lược tiếp diễn, tuy nhiên, song hành đó là hợp tác có chọn lọc, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ cao, năng lượng sạch và an ninh mạng.
Một điểm đáng chú ý của năm 2026 là vai trò ngày càng rõ nét của các cường quốc tầm trung. Thay vì chỉ là “người theo sau” các siêu cường, nhiều quốc gia chủ động định hình luật chơi thông qua ngoại giao linh hoạt, đa phương hóa quan hệ và tận dụng các không gian hợp tác mới.
Trong lĩnh vực công nghệ, năm 2026 cũng được dự báo là thời điểm trí tuệ nhân tạo (AI) bước từ giai đoạn thử nghiệm sang ứng dụng sâu rộng trong quản trị nhà nước, sản xuất, y tế và quốc phòng.
AI trở thành lợi thế chiến lược, đồng thời cũng là mặt trận cạnh tranh gay gắt giữa các quốc gia. Biến đổi khí hậu ngày càng cấp bách, trong khi năng lượng tái tạo tiếp tục được mở rộng, nhưng nhiên liệu hóa thạch chưa thể bị loại bỏ hoàn toàn trong ngắn hạn.